تبليغاتX
يادداشت هاي يک آخاله
   
<  آخاله دات کام  |  تماس با من  |  درباره من  |  خانه  >

لينکدوني

آخاله دات کام

سوتي هاي روشنفکري

خاطرات آمحَرضا

كل كل هاي آخاله

مظاهر

خبرگزاري گلپايگان

قزقون گلپايگون

بچه كنكوري سابق

تاريخچه شهر گلپايگان

نگراني

نقاشي استاد كرمي



بازديد کننده







   

85/12/25
چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی ؟
                                                                   

مراسمی به جا مانده از ایرانیان باستان که در غروب آخرین سه شنبه قبل از آغاز  سال نو برگزار میگردد را چهارشنبه سوری گویند. از زمان تقسیم ماه های سال شمسی به ازائ هر ماه ۳۰ روز جمع روزهای سال ۳۶۰ روز بوده که با گردش انتقالی زمین به دور خورشید اندکی بیش از ۵ روز تفاوت داشته است در ایران باستان توسط زرتشتیان در پنج روز باقیمانده که جزء ایام سال محسوب نمی شده مراسم مختلفی از جمله خانه تکانی را در برنامه روزمره خود قرار می دادند از آن جمله خانه تکانی دل و پاک کردن آن از یلیدی ها در برنامه آنها قرار داشته است از آنجائیکه خانه تکانی دل عملی فیزیکی نبوده و تخیل وجود دیو پلیدی در وجود انسانها حس می شده لذا با روشن کردن آتش اعتقاد درونی خود را مبنی بر بیرون رفتن دیو پلیدی از جسم و روان ارضاء می کردند مراسم زرتشتیان توسط اعراب که بر آنان مسلط شده بودند منع شده بود و زرتشتیان را به جهت انجام آن آزار می دادنداز طرفی چون اعراب  اعتقادی غلط از نحسی  روز چهارشنبه  در فرهنگشان جا خوش کرده بود . زرتشتیان از این اعتقاد غلط آنان  استفاده نموده و به این بهانه مراسم خود را دقیقا در شب چهارشنبه آخر سال قرار دادند تا ضمن استحمار اعراب دوران جاهلیت مراسم کهن نیاکان خود را پاینده نگه دارند و بدینسان این مراسم از آن زمان چهارشنبه سوری نام گرفت ایرانیان با روشن کردن آتش که مظهر پاکی و نابودی تاریکی می باشد دیو پلیدی و ناپاکی را از خود دور می کردند آنان با اعمال نمادین همچون آتش زدن بوته و پریدن از روی آن . مراسم کوزه شکنی . فال گوشه نشینی . قاشق زنی و تقسیم آجیل  از گذشته دور این مراسم را با پا داشته اند و تا به امروز مسیر پر فراز و نشیبی را طی کرده است در حال حاضر  روشن کردن لاستیک فرسوده خودروها .انفجار نارنجک و ایجاد مزاحمت برای کودکان و سالخوردگان و بپا کردن سر و صدا و ویراج موتور سواران و بستن باتون نظامیان در امر برخورد با خاطیان فضائی متعفن از لحظات پایانی سه شنبه هر سال  به فرهنگ ایرانیان باستان به زور تزریق شده است و جای آن سنت زیبا به این اعمال زشت تبدیل شده است به طوری که هیچکس از افرادی که دست به این چنین اعمال   نا بخردانه می زنند از پیشینه چهارشنبه سوری اطلاعی ندارند و متاسفانه تعدادی ازخانواده ها نیز بااین اداب و رسوم آشنائی ندارند چگونه است تا با فرهنگ سازی این سنت زیبا را آنگونه که بوده است برگزار کنند. شاید نیروی انتظامی اولین اقدام را که اطلاع رسانی از پیشینه این مراسم زیبا بوده است را در سال جاری بصورت محدود انجام داده که خود جای تقدیر دارد



نظرات شما

a لينک اين نوشته| ساعت  23 



85/12/20
سمنو به یاد ( بی بی )
 

سمنو 

خدا بیامرزه «بی بی» را ، یک ماه به عید مونده، همش میگفت ننه گندمو  زودتر  تهیه کن داره عید میرسه ، نکنه دیر بشه ، هوا سرده  دلم شور میزنه  ممکنه برا تحویل آماده نشه ! گندمو میگفت . میخواست اونا زودتر سبز بکنه ، وقتی اسم سمنو را می شنید ، دستاش  به لرزه می افتاد ، آخه اون  میگفت «سمنو  نذر حضرت زهرا (س)  است ، برکت زندگی است ، اومدِ کاره ، نون از تو خونه قطع نمیشه».  اعتقادات مذهبی قوی  بی بی  همه را تحت تاثیر قرار  میداد  . بی بی  میگفت: «قدیما  زندگی کردن خیلی سخت بود  .   کمتر کسی بود که زندگی راحتی  داشته باشه  اون میگفت اگه کسی فقط نون تو سفره اش بود  احساس راحتی و خوشبختی میکرد». هنوز  صدای دلنشین تعریفاش تو گوشمه  میگفت  قحطی اومده بود  کمتر کسی نون کافی تو سفره اش بود  . ( اون سالهای ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ را می گفت  که از جمعیت ۲۰ میلیونی ایران  ۹ میلیون نفرشون از قحطی و سوء تغذیه تلف شدند) به قول خودش از هم اسمش حضرت زهرا (س)   کمک خواسته بود ، بهر صورتی بوده  مقدار کمی گندم  قرض میگیره و  اونا به نذر  دختر فرستاده خدا به نیت تهیه (سمنو ) سبز میکنه، میگفت خدا  لطفی کرد و مقدارکمی  آرد هم  تهیه شد . اونا سمنو کردم و وقت تحویل سال خیرات کردم . خدا بیامرز  اشک توی چشماشو   گرفت . ادامه داد که دیگه از اون سال نون از تو سفره قطع نشد . بی بی  خیلی به  پخت سمنو  و برکاتش اعتقاد داشت .
اون روزا که بی بی سمنو می پخت  وسایل آماده کردن این نذری هم  ابتدائی  بود . وقتی گندم جوانه می زد  و ریشه ها تو هم بافته میشد بایستی اونا  خرد می کرد و شیره  جوانه  را  که ماده  شیرین کننده سمنو است از مغز گندم بیرون بیاره ، برا این کار ( سیرکو ) تنها وسیله بود، کاری پر زحمت و خسته کننده  ، جوشاندن اون با آرد  سبوس دار  که از گندم جوانه زده تهیه می شد  ، روی تنور  باآتیش گون ساعتها طول میکشید .  اما تمام این خستگی ها  بعد از آماده شدن سمنو از تن بیرون میرفت .  اون می گفت بی وضو نباید سر دیگ سمنو رفت .بوی سمنو  همیشه با بوی بهار همراه بود .لذت عید اونم برای بچه ها  با حضور سمنو  توی سفره هفت سین  دو چندان می شد.
حالا ۴۰ ساله که از تعریف بی بی  در رابطه با برکت سمنو میگذره ، ۶۶ ساله که از وقایع ۱۳۱۹ خبری نیست اما توي این سالها حتی یکبار هم پخت سمنو قطع نشده . مردم گلپایگان همه بر این باورند که سمنو برکت خونه  را زیاد میکنه  اکثر اهالی نزدیک عید که میشه کمی گندم سبز می کنند و شب عید سمنو روی اجاق گاز پخته میشه تا برا سفره هفت سین آماده بشه  . من هم هر سال گندم رابه یاد  بی بی  و  به یادگاری بی بی و احترام به اعتقادش که مصادف با سالگرد وفاتش هم هست سبز می کنم تا طبق وصیتش با سبز شدن گندم  روحش هم سبز بشه  و سنت ریبای ایرانی که در شهرمون پررنگ تر از هر جای دیگر است  حفظ شود



نظرات شما

a لينک اين نوشته| ساعت  5 



85/12/11
شعر محلی ( شادروان عباس سرمدی )
                                                                                                                   

 

 

           

ديشو (1) همشا(2) از غم دلدار گروسم(3)

DISHOW HAMSHA EZ GHAM E DELDAR GOROUSSAM

را رفدم و توو(4) خوردم و صد بار گوروسم

RAA RAFTAM O TOW KHORDAM O SAD BAAR GOROUSSAM

حيرون شده از ديدن اون گيس(5) پريشون

HAYROUN SHODA EZ DIDAN E OUN GIS E PERISHOUN

واموندم(6) و از كرده و كردار گوروسم

VAA MOUNDAM O EZ KERDE O KERDAAR GOROUSSAM

دل مث(7) اجني زده(8) در جوش و تقلا(9)

DEL MESS E EJENNI ZEDE DAR JOUSH O TEGHELLA

ويلوون(10) سر هر كوچه و بازار گوروسم

VEYLOUN SAR E HAR KOUCHE O BAAZAAR GOROUSSAM

از بارو(11) و بازار دويدم(12) سر هارون(13)

EZ BAAROU O BAAZAAR DOYIDAM SAR E HAAROUN

در دشدك(14) و چال گوگل(15) و باشار(16) گوروسم

DAR DESHTAK O CHAAL GOWGAL W O BAASHAAR GOROUSSAM

از خسگي  رفدم  سر قازيد(17) نشسم

EZ KHESSEGI RAFDAM SAR E GHAZEYD NESHESSAM

خودما زدم و بيخود و خلوار(18) گوروسم

KHODMAA ZEDAM O BIKHOD O KHOLVAAR GOROUSSAM

جسّم(19) به حسن حافظ(20) و ماكوله(21) ، از اونجا

JESSAM BE HASAN HAFEZ O MAKOULE , EZ OUNJA

نالون سر چار جعده(22) خونسار گوروسم

NAALOUN SAR E CHAR Ja'ADE YE KHOUNSAAR GOROUSSAM

در هوده تن(23) از دس تو اي اجعل كولي(24)

DAR HEVDATAN EZ DAS E TO EY AJa'AL E KOWLI

رفدم به پناهش هو(25) به اجبار گوروسم

RAFDAM BE PENAHESH HO BE EJBAAR GOROUSSAM

رفدم سر چال اردكي(26) و جعم(27) رفيقون

RAFDAM SAR E CHAAL ORDAKI O Ja'AM E REFIGHOUN

اونجا كه ولي‌س(28) سبزه و كوسار گوروسم

OUNJA KE VELLEYS SABZE O KOUSAAR GOROUSSAM

اون تار سرور(29) و دف درويش كه ديدي

OUN TAAR E SOROUR O DAF E DARVISH KE DIDI

اونجا همه شا با دف و با تار گوروسم

OUNJA HAMASHA BA DAF O BA TAAR GOROUSSAM

در جرگه(30) كه محمود(31) همش اوسنه مي بافت(32)

DAR JORGA KE MAHMOUD HAMASH OWSENE MIBAFT

موشنفدم(33)  از خنده ي بسيار گوروسم

MUSHNOFDAM O EZ KHENDEYE BESYAAR GOROUSSAM

تا وخت خوروس خوون(34) و اذون ، سگ دويه(35) كردم

TAA VAKHT E KHOROUS KHOUN O AZOUN , SAG DOE KERDAM

تا وخت طلح(36) با دل خوونبار گوروسم

TA VAKHT E TOLOHH BA DEL E KHOUNBAR GOROUSSAM

صاحبي(37) كه شد اي سرمدي از چل چلي شوو(38)

SAHHBI KE SHOD EY SARMADI EZ CHEL CHELI E SHOW

پيشمون شده بر آقبت(39) كار گوروسم

PISHMOUN SHODE BAR AGHEBAT E KAAR GOROUSSAM

تاسم كه درنگيده سر چال محله(40)

TASEM KE DRANGIDE SAR E CHAL E MAHALLA

دسگاه(41)  شده اين چله ي بد بار(42) گوروسم

DESGA SHODA IN CHOLLEYE BAD BAAR GOROUSSAM


1- ديشو : ديشب
2- همشا : همه اش را
3- گوورسم : گريه كردم من، اشك ريختم، از گريستن. البته ديگر بدين صورت استعمال ندارد.
4- توو : تاب، گشتن و رفتن و بازگشتن
5- گيس: موي بلند
6- واموندم: باز ماندم
7- مث : مانند
8- اجني زده: جن زده
9- جوش و تقلا: ناآزام و تلاشگر
10- ويلوون : سرگردان
11- بارو : يكي از قلعه‌‌هاي گلپايگان در داخل شهر كه در حال حاضر وجود ندارد.
12- دوويدم: دويدم
13- هارون: نام جوي آبي است
14- دشدك: يكي از محلات گلپايگان
15- چال گوگل: يكي از محلات جنوبي گلپايگان
16- باشار: از محلات غربي گلپايگان
17- قازيد: قبرستان اصلي و بزرگ شهر
18- خلوار: ديوانه مانند
19: جسّم: پريدم
20: حسن حافظ: حومه گلپايگان
21- ماكوله: يكي از روستاهاي گپايگان
22- چارجعده خوانسار: خروجي شهر به طرف خوانسار چهارراهي دارد بدين نام
23- هودتن: امامزاده هفده تن
24- اجعل كولي: آدم بيهوده گو و نا نجيب
25- هو : بجاي واو عطف موصول مي‌آيد.
26- چال اردكي : يكي از مناطق تفريحي گلپايگان در كنار رودخانه. اين محل را مرحوم منوچهرخان جهانگيري نام گذاري كرده است.
27- جعم: جمع
28- ولي : گسترده
29- سرور: منظور مرحوم استاد احمد سرور نوارنده تار
30- جرگه: انجمن ، گروه
31- محمود: منظور مشهدي محود قاضي زاهدي (زاهد) است كه مردي نكته سنج و طنز پرداز بوده است.
32- او سنه بافتن : افسانه و قصه هاي طنز گفتن
33- موشنفتدم: مي‌شنيدم
34- خروس خون: خروس خوان
35- سگ دويه: بيهوده اين طرف و آن طرف رفتن
36- طلح: طلوع خورشيد
37- صاحبي: صبحي
38- شوو : شب
39- آقبت: عاقبت
40- تاسم كه درنگيده سر چال محله: داستاني است كه نتيجه آن آبرو ريزي است.
41- دسگاه شدن چُلّه : داستاني دارد كه معناي آن اين است كه كاري كرده كه همه جا دنبال او حرف مي‌زنند.
42- چُلّه بدبار: پنبه اي كه در آن قطعات علف و خار باشد


نظرات شما

a لينک اين نوشته| ساعت  12 




آرشيو

خرداد 1387

اردیبهشت 1387

فروردین 1387

اسفند 1386

آذر 1386

آبان 1386

تیر 1386

فروردین 1386

اسفند 1385

بهمن 1385

دی 1385

آذر 1385

آبان 1385

مهر 1385

اردیبهشت 1385

فروردین 1385

اسفند 1384

بهمن 1384

آذر 1384

آبان 1384

مهر 1384

شهریور 1384

مرداد 1384

تیر 1384

خرداد 1384

اردیبهشت 1384

فروردین 1384

اسفند 1383

بهمن 1383



Copyright © 2005 Akhale All rights reserved.